PostgreSQL Nedir? PostgreSQL Tarihçesi, Özellikleri ve Temel Kavramlar

PostgreSQL, açık kaynak kodlu, gelişmiş bir ilişkisel ve nesne-ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir (ORDBMS). Yüksek performansı, güvenliği ve esnek mimarisi sayesinde dünya çapında binlerce proje ve kurum tarafından tercih edilmektedir.

🐘 PostgreSQL Nedir?

PostgreSQL; güçlü veri işleme, kompleks sorgular, veri bütünlüğü ve ölçeklenebilirlik özellikleriyle modern uygulamalarda sıkça kullanılan bir veritabanı yönetim sistemidir. Özellikle kurumsal uygulamalarda, finans sistemlerinde, coğrafi bilgi sistemlerinde (GIS) ve büyük ölçekli yazılımlarda yaygın olarak kullanılır.

📌 PostgreSQL’in Tarihçesi

• 1986 – Prof. Michael Stonebraker tarafından Postgres projesi başlatıldı.
• 1990 – Gerçek ACID ve PL/pgSQL desteği eklendi.
• 1995 – Postgres95 adıyla açık kaynak olarak yayımlandı.
• 1996 – PostgreSQL 6.0 olarak yeniden adlandırıldı ve yayınlandı.
• 1998–2001 – MVCC, GUC, JOIN kontrolleri ve prosedürel dil yükleyici geliştirildi.
• 2002–2006 – Şemalar, blokajsız VACUUM, roller ve dblink özellikleri eklendi.
• 2009 – PostgreSQL 8.4 sürümü piyasaya çıktı.
• 2010 – PostgreSQL 9.0 yayınlandı.
• 2013–2014 – NYCPUG, ABD PostgreSQL Derneği’ne katıldı ve PGconf düzenlendi.

⭐ PostgreSQL’in Temel Özellikleri

• Dünyanın en gelişmiş açık kaynak kodlu veritabanı yönetim sistemlerinden biridir.
• Linux, Unix, Windows, FreeBSD ve macOS işletim sistemlerinde çalışır.
• Veritabanı büyüklüğü için herhangi bir üst sınır bulunmaz.
• Tablo büyüklüğü 16–64 TB arasında olabilir.
• Bir tabloda 250–1600 kolon bulunabilir.
• MVCC sayesinde yüksek eşzamanlı işlem (concurrency) performansı sunar.
• Genişletilebilir veri türleri ve eklentilerle esnek bir yapı sağlar.

🔤 PostgreSQL ve Diğer Veritabanı Sistemlerinde Terminoloji Farkları

PostgreSQL Terimi	Anlamı
relation	Tablo
attribute	Kolon
namespace	Şema (Schema)
tuple	Satır (Row)
cluster	Birden fazla veritabanını içeren yapı
WAL	Write Ahead Logging (Önce Yazma Günlüğü)

🧠 PostgreSQL İçindeki Temel Kavramlar

• PostgreSQL Cluster: Birden fazla veritabanını depolayan yapı.
• Postmaster: PostgreSQL’in ana süreci olup diğer süreçleri yönetir.
• Shared Buffer: Disk I/O işlemlerini azaltarak performansı artırır.
• Dirty Page: Bellekte değiştirilmiş ancak henüz diske yazılmamış veri sayfasıdır.
• bgwriter: Arka planda değişmiş sayfaları diske yazar.
• WAL: Tüm transaction’ların önce loglanarak veri bütünlüğünün korunmasını sağlar.

🖥 Psql Nedir?

psql, PostgreSQL veritabanı ile komut satırı üzerinden etkileşim kurmayı sağlayan güçlü bir araçtır. Sorgu çalıştırma, kullanıcı yönetimi, veritabanı oluşturma gibi pek çok işlem bu araçla yapılabilir.

📚 İlgili Yazılar

• Auto Increment – PostgreSQL’de Auto-Increment ID’yi Başlangıç Değerinden Ayarlama
• Yönetim Fonksiyonları – PostgreSQL Yönetim Tabloları ve Fonksiyonları
• Temel Bilgiler – PostgreSQL Hakkında Bilmeniz Gerekenler

🎉 Sonuç

PostgreSQL; modern, güçlü, esnek ve güvenilir yapısıyla günümüzün en popüler açık kaynak veritabanı sistemlerinden biridir. Büyük ölçekli uygulamalar için ideal bir çözüm sunar.

Daha fazla PostgreSQL rehberi için bizi takip etmeyi unutmayın 😊