1) Bean Scope Nedir?

Spring IoC container, uygulamanın omurgasını oluşturan nesneleri — bean'leri — yönetir. Bir bean tanımlandığında container şu soruyu sorar: "Bu nesneyi kaç kez oluşturayım ve yaşam döngüsü ne olsun?" İşte bu soruyu scope yanıtlar.

Spring, iki temel (core) ve dört web scope'u olmak üzere toplam altı yerleşik scope sunar. Bunlara ek olarak özel scope'lar da tanımlanabilir.

"Her bean'in doğru scope'u vardır. Yanlış seçim performans sorunlarına ya da gizli hatalara kapı açar."

2) Singleton Scope

Spring'in varsayılan scope'udur. Container başladığında bean bir kez oluşturulur ve uygulama boyunca aynı instance paylaşılır.

@Service
// @Scope("singleton") — anotasyon olmadan da aynı davranış
public class UserService {
    // Tüm request'lerde paylaşılan tek instance
}

3) Prototype Scope

Her bean isteminde (injection veya getBean() çağrısında) yeni bir instance oluşturulur. Container, bu instance'ın sonraki yaşam döngüsünü takip etmez; yönetim geliştiriciye kalır.

@Component
@Scope("prototype")
public class ShoppingCart {
    private List<Item> items = new ArrayList<>();
 
    public void addItem(Item item) { items.add(item); }
    public List<Item> getItems()  { return items; }
}

4) Web Scope'ları

Aşağıdaki dört scope yalnızca Spring web uygulamalarında (servlet-based) kullanılabilir. Her biri farklı bir "ömür" tanımlar.

5) Tüm Scope'lar — Karşılaştırma Tablosu

6) Scope Nasıl Tanımlanır?

@Scope anotasyonu ile

@Component
@Scope("prototype")
public class ReportGenerator { ... }
 
// Ya da sabit kullanarak (tavsiye edilir):
@Component
@Scope(ConfigurableBeanFactory.SCOPE_PROTOTYPE)
public class ReportGenerator { ... }

Web scope'ları için

@Component
@Scope(value = WebApplicationContext.SCOPE_SESSION,
       proxyMode = ScopedProxyMode.TARGET_CLASS)
public class UserPreferences {
    private String theme = "light";
    // ...
}

XML ile (klasik yaklaşım)

<bean id="userPreferences"
      class="com.example.UserPreferences"
      scope="session">
  <aop:scoped-proxy/>
</bean>

7) Hangi Scope'u Seçmeliyim?

"Şüpheye düştüğünüzde Singleton ile başlayın. State ihtiyacı doğunca scope'u yükseltin."

8) Sık Yapılan Hatalar